Herman Strategier

(Arnhem 10-8-1912 - Doorwerth 26-10-1988)


English version

Inhoud de componist Herman Strategier Nieuwe uitgave van de Vier Maria-Antifonen Composities met latijnse tekst Composities met Nederlandse tekst Composities voor orgel

De componist Herman Strategier

De tijd rond en na de Tweede Wereldoorlog wordt op kerkmuzikaal gebied gekenmerkt door een grote hoeveelheid composities voor de eredienst door betrekkelijk jonge componisten zoals Jan Mul, Albert de Klerk en Herman Strategier. Deze drie werden de 'Tres Pueri' (Drie Jonge-lingen) genoemd, vanwege het feit dat zij gedrieën compositielessen volgden bij Hendrik Andriessen. Aan hem werd door deze drie jongelingen de 'Missa Trium Puerorum' opgedragen.
Herman Strategier (1912-1988) kreeg zijn opleiding aan de R.K. Kerkmuziekschool, het latere Nederlands Instituut voor Katholieke Kerkmuziek, te Utrecht. Hij studeerde daar o.a. orgel bij Hendrik Andriessen.
Strategier was op vele terreinen werkzaam: als leraar aan de conservatoria van Rotterdam, Den Haag en Utrecht, de R.K. Kerkmuziekschool en later het Instituut voor Muziekwetenschap van de Rijksuniversiteit Utrecht. Als kerkmusicus was hij werkzaam in Nijmegen, Arnhem, Zeist en de Kathedrale Kerk St. Catharina in Utrecht. Als dirigent van het Nederlands Madrigaalkoor in Leiden verwierf hij grote faam, onder meer door de samenwerking met Bruno Maderna in het Holland Festival.
Het compositorisch oeuvre van Herman Strategier is omvangrijk: 374 composities verschenen van zijn hand, voor velerlei bezettingen, zowel vocaal als instrumentaal, profaan en religieus. Veel van zijn composities heeft hij geschreven voor het amateurmuziekleven, veelal op verzoek of in opdracht. Dat betreffen werken voor o.a. (kerk)koren, harmo-nieën en andersoortige instrumentale ensembles. Het idioom van zijn composities heeft relaties met de Franse muziek. Componisten als Fauré, Ravel, Debussy, Boulanger, Honneger en Poulenc werden door hem zeer bewonderd.

Terug naar boven

 

De nieuwe uitgave van de Maria-Antifonen van Herman Strategier

Klik hier links voor een paar pagina's van de Maria-Antifonen

Herman Strategier schreef twee versies van de zgn. 'Maria-antifonen'. In 1939 ontstond de versie voor vierstemmig gemengd koor SATB met begeleiding van orgel of drie blaasinstrumenten (fluit, klarinet, fagot). In 1951 ontstond een versie voor één zangstem met begeleiding van orgel,* als onderdeel van de 'Septem Cantica'.


De 'Maria-antifonen' hebben een duidelijke plaats in het Kerkelijk Jaar. Zij worden gezongen tijdens de Completen (avondgebed) op de zondagen door het jaar volgens het onderstaande schema:
- Alma Redemptoris: gedurende de Advent en de Kersttijd;
- Ave Regina: van Maria Lichtmis (2 februari) tot Witte Donderdag;
- Regina Coeli: van Paaszaterdag tot de zaterdag na Pinksteren;
- Salve Regina: van de zaterdag na Pinksteren tot de Advent.
Tegen de achtergrond van de eigenheid van deze kerkelijk perioden, gelden de Maria-antifonen als lofzang en smeekbede aan Maria.
Het is zeer wel mogelijk de onderscheiden antifonen als zodanig in liturgisch verband uit te voeren. Daarnaast vormen de vier antifonen ook een eenheid die het rechtvaardigt het werk als één geheel tijdens (kerk)concerten uit te voeren.
De begeleiding is in de vier antifonen als een trio gecomponeerd. Dat heeft consequenties voor de orgelregistratie. De begeleiding door fluit, klarinet en fagot geeft een bijzondere dimensie aan deze antifonen.

In Alma Redemptoris past Strategier zowel een polyfone als homofone schrijfwijze toe. Het werk begint met een canon tussen sopraan en tenor die uitgebreid wordt naar de alt en de bas. Het middengedeelte is overwegend homofoon; het laatste gedeelte refereert aan het begin.
In Ave Regina gaat het vooral om de harmonische structuur die in een rustige 6/4-maat fraaie accoordverbindin-gen oplevert.
De vreugde over de opstanding van Christus wordt in Regina Coeli overduidelijk geëtaleerd. Het uitbundige karakter wordt zowel in de ritmische- als melodische structuur tot uiting gebracht. De begeleiding versterkt dit karakter.
In het Salve Regina is een duidelijke structuur van vóór- en nazang (vraag en antwoord) gebruikt. Beide elementen vormen binnen de melodische en harmonische structuur één geheel. De korte tussenspelen van het orgel (of de blaasinstrumenten) roepen steeds weer een nieuwe vraag-antwoord-frase op. Het werk heeft een overwegend contemplatief karakter. Bijzonder fraai is het gebruik van de harmonische sequensen.
Nico Schrama

Herman Strategier, Maria-Antifonen voor SATB en orgel of SATB en fluit, klarinet en fagot. Uitgave Annie Bank Edition, Amstelveen.

Terug naar boven

 

Composities met Latijnse tekst van Herman Strategier

Ave admirabile Cor Jesu - SSA of TTB en orgel
   ordernr. STR --10
Ave Maria - SSA a cappella
   ordernr. STR ---7
Cantate Domino (from: Drie Motetten) - SSATB a cappella
   ordernr. STR --49
Cantica pro tempore natali I (zgn. O-Antifonen) - SATB a cappella
   ordernr. STR ---9
Cantica pro tempore natali II - SATB a cappella
   ordernr. STR --11
Dic nobis Maria (from: Drie Motetten) - SSATB a cappella
   ordernr. STR --49
Domine non secundum peccata nostra (from: Drie Motetten) - SSATB a cappella
   ordernr. STR --49
Jam lucis orto sidere - SATB a cappella
   ordernr. STR --39
Lauda Sion - SATB en orgel
   ordernr. STR --16
Magnificat - SSA of TTB en orgel of fluit en strijkers
   ordernr. STR --18 versie met orgel
   ordernr. STR --20 versie met fluit en strijkers
Maria-antifonen, Vier - unisono en orgel
   ordernr. STR --15-1
Maria-antifonen, Vier - SATB en orgel of SATB, fluit, klarinet en fagot 
   ordernr. STR --22-1
Missa Cathedralis - SSAATTBB en orgel
   ordernr. STR --34-1
Missa Custos Domini - SATTBB en orgel
   ordernr. STR ---2-1
Missa Fons Amoris - SSA en Orgel    
   ordernr. 11.900.243
Missa Sine nomine I - SSA of TTB
   ordernr. STR ---1
- Missa Sine nomine II - SATB, koperblazers en orgel of SATB en orgel   
   ordernr. 11.900.242
   Voorbeelden van de verschillende delen van de mis:
   Kyrie - Gloria - Sanctus - Benedictus - Agnus Dei
Missa Tibi laus - SA of TB en orgel
   ordernr. STR ---6
Missa Vox Sponsae - SATB a cappella
   ordernr. STR --32
Motetten, Drie (Domine non secundum peccata nostra, Dic nobis Maria en Cantate Domino) - SSATB a cappella
   ordernr. STR --49
O-antifonen (Cantica pro tempore natali I) - SATB a cappella
   ordernr. STR ---9  
Pater noster - SSA of TTB
   ordernr. STR --47
Proprium Dominica XXIII post Pentecostes (Wisselende Gezangen voor de 23e zondag na Pinksteren) - SA or TB en orgel
   ordernr. STR ---3
Sancta Maria - SATB en orgel
   ordernr. STR --28
Still still still (Salzburgisches Volkslied) - SATB a cappella
   ordernr. STR --57  
Tantum ergo - SSA a cappella
   ordernr. STR --45  
Tantum ergo (from: Missa Tibi laus) - SA en orgel
   ordernr. STR --30  
Te lucis ante terminum - SATB a cappella
   ordernr. STR --41  

Eight Latin Motets voor gelijke stemmen a cappella
   van De Klerk, Mul en Strategier

Terug naar boven


 

Composities met Nederlandse tekst

Alle einden der aarde (tussenzang naar psalm 98) - SATB, volk en orgel
   ordernr. CAN -101
Alle einden der aarde (tussenzang naar psalm 98) - SSA, volk en orgel
   ordernr. CAN -102
Alleluia de Heer heeft zijn kracht ontplooid (uit: Motetten voor de Paastijd) - SATB en orgel
   ordernr. STR --53b
Daar was e wuf - TTBB a cappella
   ordernr. STR --25
De Heer is voor wie Hem aanroept nabij (tussenzang naar ps 145) - SATB, volk en  orgel
   ordernr. CAN -412
Des winters als het regent - TTBB a cappella
   ordernr. STR --31
Dit is de dag GL 429 - STB a cappella
   ordernr. T -341
Dit is de dag GL 429 - SA of TB en orgel
   ordernr. T -340
Drinkliedt op de pekelharingh - TTBB a cappella
   ordernr. STR --13
Geest van de waarheid, De (uit: Motetten voor de Paastijd) - SATB en orgel
   ordernr. STR --53
Gij zijt in glans verschenen GL 450 - SAT a cappella
   ordernr. T -153
Gij zijt in glans verschenen GL 450 - SATB a cappella
   ordernr. T -154
Gij zijt in glans verschenen GL 450 - SA en orgel
   ordernr. T -152
Gij zijt mijn beschermer (tussenzang naar ps 71) - SAB, volk en orgel
   ordernr. CAN -423  
Gildebroeders - TTBB a cappella
   ordernr. STR --21  
GL  98 Alle einden der aarde (tussenzang naar psalm 98) - SSA, volk en orgel
   ordernr. CAN -102
GL  98 Alle einden der aarde (tussenzang naar psalm 98) - SATB, volk en orgel
   ordernr. CAN -101
GL 145 De Heer is voor wie Hem aanroept nabij (tussenzang) - SATB, volk en orgel
   ordernr. CAN -412  
GL 429 Dit is de dag - SA of TB en orgel
   ordernr. T -340
GL 429 Dit is de dag - STB a cappella
   ordernr. T -341
GL 450 Gij zijt in glans verschenen - SAT a cappella
   ordernr. T -153
GL 450 Gij zijt in glans verschenen - SA en orgel
   ordernr. T -152
GL 450 Gij zijt in glans verschenen - SATB a cappella
   ordernr. T -154
GL 453 Heer herinner U de namen - SA of TB en orgel
   ordernr. STR --59
GL 458 Het was een Maged uitverkoren - SA of TB en orgel
   ordernr. T --45  
God is ons een toevlucht (tussenzang naar ps 46) - SAB, volk en orgel
   ordernr. CAN -428  
Heer herinner U de namen GL 453 / LvdK 273 - SA of TB en orgel
   ordernr. STR --59  
Het was een Maged uitverkoren GL 458 - SA of TB en orgel
   ordernr. T --45  
Ik ben de verrijzenis (tussenzang uit psalm 115) - unisono, volk en orgel
   ordernr. CAN -305  
In eigen kracht verrezen - unisono en orgel
   ordernr. STR --29
Juicht voor den Heer (uit: Motetten voor de Paastijd) - SATB en orgel
   ordernr. STR --53
Komt vrienden in het ronde - TTBB a cappella
   ordernr. STR --27
LvdK 273 Heer herinner U de namen - SA of TB en orgel
   ordernr. STR --59
Nederlandse Volksliederen, Vijf - TTBB a cappella
   ordernr. STR --17
Ontloken is de roze - SB of SA of TB
   ordernr. T --46  
Ontloken is de roze - SATB a cappella
   ordernr. T --47
Ontloken is de roze - SAB a cappella
   ordernr. T --52
Optimistisch lied - SATB a cappella
   ordernr. 11900038
Ps  25 Tot U Heer stijgt mijn verlangen (tussenzang) - SATB, volk en orgel
   ordernr. CAN -411
Ps  31 Wees mij Heer tot een onneembare rots (tussenzang) - SATB, volk en orgel
   ordernr. CAN -408  
Ps  46 God is ons een toevlucht (tussenzang) - SAB, volk en orgel
   ordernr. CAN -428  
Ps  71 Gij zijt mijn beschermer (tussenzang) - SAB, volk en orgel
   ordernr. CAN -423  
Ps  96 Vrede zij U halluluja (tussenzang) - Voorzang, volk en orgel
   ordernr. CAN -304  
Ps  98 Alle einden der aarde - SSA, volk en orgel
   ordernr. CAN -102  
Ps  98 Alle einden der aarde (tussenzang) - SATB, volk en orgel
   ordernr. CAN -101  
Ps 115 Ik ben de verrijzenis - unisono, volk en orgel
   ordernr. CAN -305  
Ps 122 Vrede zij u halleluja (tussenzang) - unisono, volk en orgel
   ordernr. CAN -306  
Ps 145 De Heer is voor wie Hem aanroept nabij (tussenzang) - SATB, volk en orgel
   ordernr. CAN -412
Tot U Heer stijgt mijn verlangen (tussenzang naar  ps 25) - SATB en orgel
   ordernr. CAN -411  
Vastenavond, De - TTBB a cappella
   ordernr. STR --19  
Verheugd was ik (Graduale) - SATB a cappella
   ordernr. STR --55  
Verkondig het woord (uit: Motetten voor de Paastijd) - SATB en orgel
   ordernr. STR --53  
Vrede zij U halleluja (tussenzang naar psalm 96) - Voorzang, volk en orgel
   ordernr. CAN -304  
Vrede zij u halleluja (tussenzang uit psalm 122) - unisono, volk en orgel
   ordernr. CAN -306  
Wees mij Heer tot een onneembare rots (tussenzang naar ps 31) - SATB, volk en orgel
   ordernr. CAN -408  
Wij zijn al bijeen - TTBB a cappella
   ordernr. STR --23  
Zingt God de Heer de almachtige koning - SA of TB a cappella
   ordernr. T -343  
Zingt God de Heer de almachtige koning - STB a cappella
   ordernr. T -344

Composities voor orgel van Herman Strategier

Naamvariaties over 'Maarten Vente' - Organ (manuals only)
   ordernr. STR --36

Terug naar boven