Het was een zondagavond toen de wifi bij ons thuis het opeens begaf. Mijn dochter wilde een filmpje kijken op de tablet, mijn zoon zat in een spelletje en ik stond met een router in mijn handen waarvan niemand het beheerderswachtwoord nog wist. Het stond ergens op een briefje, in een la, onder de batterijen. Dat was het moment waarop ik besloot om de wachtwoorden van ons gezin eindelijk fatsoenlijk te regelen.
Het korte antwoord voor een gezin met vier personen en twee tablets is: kies een wachtwoordmanager met een gezinsabonnement, geef iedereen een eigen kluis voor persoonlijke inlogcodes en maak één gedeelde kluis voor alles wat het hele gezin gebruikt, zoals wifi, streamingdiensten en het beheerderswachtwoord van de thuisprinter. Zo houd je overzicht zonder dat de kinderen bij jouw gegevens kunnen.
Begin met het kiezen van een dienst. Bekende opties zijn onder meer Bitwarden en 1Password, die allebei een gezinsvariant hebben waarbij je meerdere mensen onder één betaald abonnement kunt toevoegen. Vergelijk vooral hoeveel gebruikers erbij horen, of je tablets kunt koppelen en of de dienst een nood-toegangsfunctie heeft. Dat laatste is wat je later nodig hebt als je zelf even niet bereikbaar bent. Schaf pas iets aan nadat je de gratis proefperiode hebt benut, zodat je merkt of iedereen het in de praktijk wil gebruiken. Het beste systeem is namelijk het systeem dat de kinderen niet omzeilen.
Daarna maak je voor jezelf het hoofdaccount aan en kies je een hoofdwachtwoord van minimaal vier of vijf willekeurige woorden, zoals een zin die alleen jij kent en die je nergens anders gebruikt. Schrijf het hoofdwachtwoord één keer op papier en leg dat in een kluis of bewaar het bij een vertrouwd persoon. Zet meteen tweestapsverificatie aan met een authenticator-app, want zonder die tweede stap is een gelekt hoofdwachtwoord al genoeg om in te breken. Voeg vervolgens je partner toe met een eigen account en eigen kluis, en daarna de kinderen. Vanwege de leeftijd kun je bij jongere kinderen kiezen voor een account dat jij als ouder kunt beheren, waarmee je bij problemen kunt helpen met een nieuw wachtwoord.
De twee tablets vragen om een eigen aanpak. Installeer de app van de wachtwoordmanager op elk apparaat, log in met het account van de gebruiker die er het meest op werkt en zet de biometrische ontgrendeling aan zodat je geen hoofdwachtwoord hoeft te typen bij elke handeling. Zet daarnaast de automatisch-invullen functie van het besturingssysteem aan, anders blijft de app een losse plek waar niemand in kijkt. Als de tablet vooral voor games en video's wordt gebruikt, volstaat een gedeelde kluis met alleen de streamingaccounts en de wifi, zodat een kind nooit het account van je werk of je bank ziet.
Na de opzet volgt de grootste klus: de bestaande wachtwoorden overzetten. Doe dat niet in één avond. Begin met de tien accounts die de grootste schade kunnen aanrichten, zoals e-mail, bank, de belastingdienst en je telefoonprovider, en laat de manager daar nieuwe, willekeurige wachtwoorden van 20 tekens voor aanmaken. Bij het inloggen op iets nieuws laat je de app voortaan het wachtwoord genereren in plaats van er zelf een te verzinnen. Na een maand heb je het grootste deel opgeruimd en hoef je nog maar één ding te onthouden.
Ons briefje onder de batterijen is trouwens weg. Het wifi-wachtwoord zit nu in de gedeelde kluis, en toen de router een paar weken later opnieuw hapert, had ik binnen een halve minuut alles bij de hand. Dat is eigenlijk het hele punt: je hoeft niet alles te onthouden, je moet alleen weten waar het veilig staat.
