Zo houd je het gebit van je hele gezin gezond: 7 praktische tips

Zo houd je het gebit van je hele gezin gezond: 7 praktische tips

Een gezond gebit begint met dagelijkse mondverzorging, bewuste eet- en drinkgewoonten en regelmatige gebitscontroles. Daarmee verklein je de kans op gaatjes, ontstoken tandvlees en andere mondproblemen. Dat geldt voor volwassenen, maar ook voor kinderen die nog een melkgebit hebben.

Als ouder heb je een belangrijke invloed op de mondgezondheid van je kinderen. Door vanaf het eerste melktandje aandacht te besteden aan mondverzorging, help je hen gewoonten te ontwikkelen waar ze ook op latere leeftijd baat bij hebben.

Naast goede mondverzorging thuis zijn regelmatige gebitscontroles belangrijk voor het hele gezin. Heb je nog geen vaste tandarts en woon je in Rotterdam? Via Tandarts Rotterdam vind je meer informatie over preventieve mondzorg, gebitscontroles en tandheelkundige zorg voor volwassenen en kinderen.

Maar wat kun je thuis zelf doen om het gebit van je gezin gezond te houden?

1. Maak tandenpoetsen onderdeel van de dagelijkse gezinsroutine

Poets je tanden tweemaal per dag gedurende twee minuten met fluoridetandpasta. Tandplak is een laagje bacteriën dat zich voortdurend op tanden en kiezen vormt. Wanneer tandplak onvoldoende wordt verwijderd, neemt het risico op gaatjes en tandvleesontstekingen toe.

Hoe poets je je tanden op de juiste manier?

Hanteer een vaste poetsvolgorde zodat je geen tandoppervlakken overslaat:

Poets de binnenkant van de tanden en kiezen.

Poets de buitenkant, inclusief de overgang tussen tand en tandvlees.

Reinig de kauwvlakken van de kiezen.

Gebruik lichte druk en vermijd krachtig schrobben.

Vervang je tandenborstel of opzetborstel ongeveer iedere drie maanden, of eerder wanneer de borstelharen versleten zijn.

Zowel een handtandenborstel als een elektrische tandenborstel kan effectief zijn. Een goede poetstechniek blijft bij beide belangrijk.

Koppel het tandenpoetsen aan vaste momenten in de ochtend- en avondroutine. Zo wordt mondverzorging een vanzelfsprekend onderdeel van de dag.

2. Begin met mondverzorging vanaf het eerste melktandje

Zodra het eerste melktandje doorkomt, is het tijd om te beginnen met tandenpoetsen. Melktanden zijn belangrijk voor het kauwen, de spraakontwikkeling en het behouden van ruimte voor het blijvende gebit.

Gaatjes in het melkgebit kunnen pijn en ontstekingen veroorzaken. Dat een melktand uiteindelijk wordt gewisseld, betekent daarom niet dat een gaatje onbehandeld kan blijven.

Welke tandpasta heeft je kind nodig?

Gebruik vanaf het eerste melktandje een fluoridetandpasta die geschikt is voor de leeftijd van je kind. Voor jonge kinderen is er speciale peutertandpasta met een lagere fluorideconcentratie. Vanaf vijf jaar is tandpasta met een hogere fluorideconcentratie geschikt.

Fluoride helpt het tandglazuur te beschermen tegen zuuraanvallen en ondersteunt het herstel van beginnende mineraalverliezen in het glazuur.

Gebruik bij jonge kinderen een hoeveelheid tandpasta die past bij hun leeftijd. Vraag bij twijfel aan de tandarts of mondhygiënist welke tandpasta en hoeveelheid geschikt zijn voor je kind.

Tot welke leeftijd moet je de tanden van je kind napoetsen?

Blijf tijdens de basisschoolperiode aandacht besteden aan het napoetsen van het gebit van je kind. Kinderen kunnen vaak al zelfstandig een tandenborstel gebruiken, maar dat betekent niet automatisch dat ze alle oppervlakken voldoende schoonmaken.

Besteed extra aandacht aan de achterste kiezen en de tanden die tijdens het wisselen doorkomen. Deze kunnen lastiger bereikbaar zijn.

3. Beperk het aantal eet- en drinkmomenten

Niet alleen wat je eet, maar ook hoe vaak je eet en drinkt, heeft invloed op je mondgezondheid.

Bacteriën in tandplak zetten suikers en andere fermenteerbare koolhydraten om in zuren. Deze zuren onttrekken mineralen aan het tandglazuur. Speeksel helpt de zuren te neutraliseren en ondersteunt het herstel van het glazuur. Wanneer je gedurende de hele dag eet of suikerhoudende dranken drinkt, krijgt het gebit minder gelegenheid om te herstellen.

Beperk daarom het aantal eet- en drinkmomenten, houd voldoende tijd tussen deze momenten en kies tussendoor voor water. Voor baby's en jonge kinderen moeten deze gewoonten aansluiten bij hun voedingsbehoeften en leeftijdsgeschikte voedingsadviezen.

Welke dranken zijn beter voor het gebit?

Water is de beste keuze voor tussendoor. Frisdrank, vruchtensap en limonade kunnen suikers en zuren bevatten die bijdragen aan het ontstaan van gaatjes of gebitsslijtage.

Ook suikervrije frisdranken kunnen zuur zijn. Hoewel ze geen suiker bevatten, kunnen de aanwezige zuren het tandglazuur aantasten. Dit wordt tanderosie genoemd.

Geef kinderen daarom bij voorkeur water mee naar school en combineer tussendoortjes met vaste eetmomenten. Drink na het tandenpoetsen voor het slapengaan alleen nog water.

4. Reinig ook de ruimtes tussen je tanden en kiezen

Een tandenborstel bereikt niet alle ruimtes tussen de tanden en kiezen. Op deze plekken kunnen tandplak en voedselresten achterblijven, waardoor gaatjes en tandvleesontstekingen kunnen ontstaan.

Dagelijkse reiniging tussen de tanden is voor veel volwassenen een belangrijke aanvulling op het tandenpoetsen.

Gebruik je tandenstokers, ragers of floss?

Welk hulpmiddel geschikt is, hangt onder andere af van de ruimte tussen je tanden en de conditie van je tandvlees.

Ragers: kleine borsteltjes voor het reinigen van ruimtes tussen tanden en kiezen.

Tandenstokers: geschikt voor bepaalde ruimtes tussen de tanden, afhankelijk van de vorm en grootte.

Floss: kan worden gebruikt op plaatsen waar de ruimte te klein is voor een rager.

Forceer een rager of tandenstoker nooit tussen de tanden. Een tandarts of mondhygiënist kan adviseren welk hulpmiddel en welke maat geschikt zijn voor jouw gebit.

Wat betekent bloedend tandvlees tijdens het poetsen?

Bloedend, rood of gezwollen tandvlees kan wijzen op gingivitis, een ontsteking van het tandvlees. Tandplak is hiervan een veelvoorkomende oorzaak.

Stop niet met zorgvuldig reinigen wanneer je tandvlees bloedt. Blijven de klachten aanwezig, laat je tandvlees dan beoordelen door een mondzorgprofessional.

Tandsteen, oftewel verharde tandplak, kun je niet zelf wegpoetsen. Een professionele gebitsreiniging kan nodig zijn om tandsteen en tandplak op moeilijk bereikbare plaatsen te verwijderen. De mondhygiënist kan daarnaast helpen om je dagelijkse mondverzorging te verbeteren.

5. Laat het gebit regelmatig controleren, ook zonder klachten

Een gaatje of tandvleesontsteking veroorzaakt niet altijd direct pijn. Tijdens een periodieke gebitscontrole kan de tandarts afwijkingen vaststellen voordat je zelf duidelijke klachten merkt.

De tandarts beoordeelt onder andere de conditie van de tanden, kiezen en het tandvlees. Bij kinderen is er ook aandacht voor de ontwikkeling van het gebit, het wisselen van tanden en de mondverzorging thuis.

Hoe vaak moet je naar de tandarts?

Hoe vaak een gebitscontrole nodig is, verschilt per persoon. De tandarts bepaalt een passend controle-interval op basis van onder meer je mondgezondheid, eerdere gebitsproblemen en het risico op nieuwe aandoeningen.

Heb je regelmatig gaatjes, tandvleesproblemen of andere risicofactoren, dan kunnen frequentere controles nodig zijn.

Wanneer moet je met je kind voor het eerst naar de tandarts?

Het advies is om je kind vanaf het doorbreken van het eerste melktandje mee te nemen naar een mondzorgprofessional. Tijdens een vroeg bezoek kunnen ouders advies krijgen over poetsen, fluoride, voeding en de ontwikkeling van het melkgebit.

Wacht niet op de volgende geplande controle wanneer jij of je kind last krijgt van aanhoudende tandpijn, een afgebroken tand of een zwelling in de mond. Neem in dat geval contact op met de tandarts.

Waar let je op bij het kiezen van een tandartspraktijk voor je gezin?

Bij het kiezen van een tandartspraktijk voor het hele gezin zijn bereikbaarheid, duidelijke communicatie, aandacht voor preventie en ervaring met de behandeling van kinderen belangrijke aandachtspunten.

Een praktijk waar zowel volwassenen als kinderen terechtkunnen, maakt het bovendien gemakkelijker om de mondzorg binnen je gezin te organiseren.

Voor gezinnen die in Rotterdam wonen, is Tandartspraktijk Mathenesse een voorbeeld van een Tandartspraktijk Rotterdam waar algemene tandheelkunde, preventieve mondzorg en tandheelkundige zorg voor kinderen samenkomen.

6. Help je kind om ontspannen naar de tandarts te gaan

Een tandartsbezoek kan spannend zijn voor een kind, vooral wanneer de omgeving en de instrumenten nog onbekend zijn. Door kinderen vroeg kennis te laten maken met de tandarts, krijgen ze de gelegenheid om te wennen aan de praktijk.

Je kunt je kind op verschillende manieren voorbereiden:

Leg in eenvoudige woorden uit wat er tijdens een controle gebeurt.

Lees samen een kinderboek over een tandartsbezoek.

Vermijd dreigende opmerkingen over gaatjes, boren of pijn.

Beloof niet dat een behandeling nooit pijn zal doen.

Vertel de tandarts vooraf wanneer je kind angstig is.

Heeft je kind moeite met een behandeling of controle? Bespreek met de tandarts welke aanpak past bij de leeftijd, ontwikkeling en behoeften van je kind.

Het doel is dat kinderen leren begrijpen waarom mondzorg belangrijk is, zonder dat een tandartsbezoek als straf wordt ervaren.

7. Geef als ouder het goede voorbeeld

Kinderen leren veel dagelijkse gewoonten door het gedrag van hun ouders te observeren. Wanneer tandenpoetsen, water drinken en tandartsbezoeken normale onderdelen van het gezinsleven zijn, wordt het gemakkelijker om deze gewoonten aan kinderen mee te geven.

Samen tandenpoetsen is een eenvoudige manier om dit te stimuleren. Je kind ziet hoe jij poetst, terwijl jij kunt controleren of alle tanden en kiezen worden gereinigd.

Maak een haalbare mondzorgroutine voor het hele gezin

MomentGewoonteOchtendTandenpoetsen met fluoridetandpastaOverdagVaste eetmomenten en water als dorstlesserAvondDe ruimtes tussen de tanden reinigen waar nodig en opnieuw tandenpoetsenVoor het slapengaanBij kinderen zo nodig napoetsen; daarna alleen nog waterPeriodiekGebitscontrole volgens het advies van de tandarts

Heb je een druk gezin? Leg de verantwoordelijkheid voor mondverzorging dan niet te vroeg volledig bij je kinderen. Help hen totdat ze voldoende vaardig zijn om hun gebit zelfstandig schoon te houden en blijf daarna aandacht besteden aan hun poetsgewoonten.

Een gezond gebit begint thuis

Een goede mondgezondheid vraagt vooral om gewoonten die je iedere dag kunt volhouden. Tweemaal daags poetsen met fluoridetandpasta, passende reiniging tussen de tanden, voldoende rust tussen eetmomenten en tijdige gebitscontroles vormen samen de basis van preventieve mondzorg.

Door hier vanaf het eerste melktandje aandacht aan te besteden en als ouder zelf het goede voorbeeld te geven, help je je kinderen om ook op latere leeftijd goed voor hun gebit te zorgen.

De preventieve mondzorgadviezen in dit artikel zijn gebaseerd op de algemene aanbevelingen van het Ivoren Kruis, de Nederlandse Maatschappij tot bevordering der Tandheelkunde (KNMT) en de JGZ-richtlijn Mondzorg. Persoonlijke mondzorgadviezen kunnen verschillen afhankelijk van de conditie van het gebit.